Gia Khánh Vì sao tôi lại mở đầu với tiêu đề kiểu “giật tít” như thế này? Rượu vang Made in Vietnam có nỗi oan gì mà lại phải giải oan.
Thực ra không phải là giật tít, mà tôi đã nói giảm nói tránh khá nhiều rồi. Tôi đã gặp không ít người, có những người đã hoạt động nhiều năm trong ngành rượu vang, có những người thưởng thức rượu vang lâu năm, và quan điểm của họ còn tệ hơn nhiều, đến mức tôi xin phép không trích dẫn cụ thể quan điểm của họ vào đây, mà sẽ sử dụng nhiều từ ngữ thay thế khác.
Rượu vang Made in Vietnam: Có những nỗi oan mang tên giá trị
Nếu bạn tìm mua một chai vang, chắc chắn bạn không ngạc nhiên khi biết giá rượu vang Made in Vietnam rất rẻ, rất nhiều chai dưới 100k. Đây là một mức giá dễ dàng tiếp cận tới nhiều người.
Mặc dù vậy, có một tâm lý chung về việc giá cả phản ánh giá trị và chất lượng rượu vang. Có nhiều người cho rằng rượu vang Made in Vietnam uống chỉ như “nước cống”, cho cũng chỉ xứng đáng đổ đi. Liệu thực tế có đúng như vậy? Họ đánh giá rượu vang của chính đất nước mình chỉ thông qua giá cả?
Vấn đề nằm ở đâu? Ở tâm lý “sính ngoại” quá mức của một bộ phận người Việt. Chúng ta sẵn sàng chi vài triệu cho một chai Bordeaux hay Tuscany nhập khẩu, nhưng lại khinh rẻ sản phẩm nội địa chỉ vì nó “made in Vietnam”. Trong khi đó, chính những chai vang nhập khẩu rẻ tiền (dưới 500k) mà nhiều người mua về khoe – từ Chile, Argentina hay Nam Phi – thường cũng chỉ ở mức cơ bản, thậm chí có chai kém chất lượng hơn vang Đà Lạt cao cấp. Khí hậu nhiệt đới của Việt Nam khó khăn hơn nhiều so với châu Âu hay California: mưa nhiều, độ ẩm cao, bệnh nấm dễ phát sinh, nên việc làm ra vang chất lượng đã là một thành tựu lớn. Ngành vang Việt mới chỉ hơn 25 năm phát triển thực sự (từ 1999 với Ladofoods), trong khi Pháp đã hàng thế kỷ.
Giải oan cho rượu vang Made in Vietnam
Là một người yêu thích rượu vang nói chung, đồng thời cũng luôn theo dõi sự phát triển của ngành rượu vang Việt Nam nói riêng, tôi thực sự buồn lòng khi nghe những lời chê bai kiểu “rượu vang Đà Lạt hay Thăng Long như nước cống” khi so sánh với vang nhập khẩu. Đây không chỉ là sự thiếu công bằng, mà còn là một thái độ thiển cận, thiếu hiểu biết về bối cảnh và giá trị thực sự của sản phẩm nội địa.
Chúng tôi cũng xin đưa ra một số luận điểm để giải oan khi ai đó cố so sánh rượu vang Made in Vietnam với rượu vang nhập khẩu:
1. So sánh khập khiễng về “hạng cân”
Đem một chai Vang Đà Lạt (giá khoảng 80.000 – 150.000 VNĐ) đi so sánh với một chai vang Pháp, Ý, Chile (giá từ 500.000 VNĐ trở lên) thì chẳng khác nào bắt một chiếc xe đạp Thống Nhất đua với xe SH.
- Về nguyên liệu: Việt Nam là xứ nhiệt đới, việc trồng nho làm rượu (như Cabernet Sauvignon hay Merlot) cực kỳ khó khăn và tốn kém. Vang Việt truyền thống thường làm từ nho Cardinal (nho ăn trái) hoặc lên men từ dâu tằm (như Vang Thăng Long ngày xưa). Vị nó tất nhiên không thể phức tạp hay tinh tế như vang ngoại làm từ giống nho chuyên dụng được.
- Về mục đích: Vang Việt sinh ra để phục vụ đại chúng, giá rẻ, dễ mua, dùng để nấu ăn hoặc cho người mới bắt đầu làm quen với vị chát nhẹ. Nó làm tròn vai ở phân khúc giá rẻ của nó.
2. Người sành rượu thực sự sẽ không chê bai miệt thị
Bạn để ý mà xem, những “bậc thầy” về rượu vang thường rất khiêm tốn. Họ hiểu rằng mỗi chai rượu đều có câu chuyện, thổ nhưỡng và mồ hôi của người làm ra nó.
- Họ có thể nhận xét: “Chai này cốt rượu mỏng, vị chưa cân bằng, hậu vị ngắn” thay vì dùng từ ngữ chợ búa như “nước cống”.
- Người buông lời miệt thị thường là những người mới uống, uống chưa đủ nhiều, hoặc uống theo “nhãn mác” để thể hiện đẳng cấp bản thân hơn là thưởng thức hương vị.
3. Giá trị lịch sử và sự nỗ lực phát triển
Vang Thăng Long hay Vang Đà Lạt là một phần ký ức của nhiều thế hệ người Việt (nhất là dịp Tết xưa). Hơn nữa, các nhà làm rượu trong nước (như Ladofoods với dòng Chateau Dalat) đang rất nỗ lực cải thiện chất lượng, nhập giống nho ngoại, mời chuyên gia châu Âu về. Gần đây có nhiều chai vang Việt uống khá ổn, không hề tệ chút nào.
Những chai vang Đà Lạt hoặc Thăng Long cơ bản như Classic hay Export có thể mang vị ngọt nhẹ, trái cây rõ nét (thường từ nho Cardinal kết hợp dâu tằm Đà Lạt), dễ uống, phù hợp với khẩu vị người Việt – và đó chính là điểm mạnh chứ không phải điểm yếu.
Chúng được sản xuất theo công nghệ châu Âu, thậm chí một số dòng cao cấp như Chateau Dalat Signature Shiraz đã được ủ gỗ sồi, mang tannin đậm đà, hương vị phức tạp hơn, và từng được chọn phục vụ tại các hội nghị cấp cao như APEC. Nhiều thực khách quốc tế và cả người Việt khi thử mù (blind tasting) thường nhầm chúng với vang Chile hay Úc tầm trung – điều này đã được ghi nhận trong nhiều buổi nếm thử.
Lời cuối gửi gắm đến những ai yêu thích rượu vang
Quan điểm cá nhân của tôi: những ý kiến chê bai rượu vang Việt như một thứ nước thải không phải chê chất lượng, mà là chê sự thiếu tự hào dân tộc và sự thiếu trải nghiệm thực sự. Đồng ý là vang Việt (ở phân khúc phổ thông) chưa thể ngon bằng vang nhập, đó là sự thật. Nhưng chê nó tệ hại đến mức không uống nổi là quá đáng.
Rượu vang không phải để khoe mẽ, mà để tận hưởng và trân trọng công sức của người làm ra nó – dù là ở Bordeaux hay ở Đà Lạt. Tôi vẫn tự hào cầm một chai Chateau Dalat khi tiếp khách nước ngoài, và họ thường khen ngợi chứ không hề chê bai. Nếu bạn ở Hà Nội, tôi sẵn sàng gợi ý vài chai vang Việt đáng thử nhất hiện nay (2026) – từ cơ bản đến cao cấp – để thay đổi cái nhìn của bạn. Bạn nghĩ sao?
